Di tích lịch sử cách mạng xã Sóc Hà (Hà Quảng)

Thứ hai - 29/08/2016 07:38
Xã Sóc Hà nằm ở phía tây bắc của huyện Hà Quảng, có đường biên giới 6,7 km giáp với Trung Quốc. Khoảng cuối năm 1893, thực dân Pháp tổ chức lại các đơn vị hành chính, xã Sóc Hà còn gọi là xã Sóc Hồng, thuộc châu Hà Quảng. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp còn gọi là xã Sóc Giang, bao gồm các xã: Sóc Hà, Quý Quân, Nà Sác hiện nay. Năm 1958, xã Sóc Giang chia tách thành 3 xã: Sóc Hà, Quý Quân, Nà Sác. Địa danh Sóc Giang là trung tâm của châu Hà Quảng và huyện lỵ Hà Quảng đến năm 1979.
Làng Nà Nghiềng, xã Sóc Hà (Hà Quảng).

Làng Nà Nghiềng, xã Sóc Hà (Hà Quảng).

Với vị trí địa lý trên đã tạo cho xã Sóc Hà trở thành một địa bàn trọng yếu của Hà Quảng. Tại hang Phja Nọi, xóm Cốc Sâu, xã Sóc Giang (nay thuộc xã Nà Sác) đã tổ chức thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của huyện Hà Quảng (20/6/1931), gồm 3 đồng chí: Hoàng Tô, Đào Đức, Phúc Kiến, do đồng chí Hoàng Tô làm Bí thư. Từ đó phong trào cách mạng huyện Hà Quảng có Đảng lãnh đạo nối kết với phong trào cách mạng toàn tỉnh Cao Bằng. Đến tháng 5/1935, cũng tại nơi đây đã tổ chức hội nghị bàn về củng cố tổ chức cơ sở đảng, mở rộng quan hệ mật thiết với Châu ủy Hòa An và Ban lãnh đạo Đảng ở Long Châu (Trung Quốc). Tại đây đã bầu ra Ban Chấp hành Đảng bộ châu Hà Quảng gồm 5 đồng chí: Hoàng Tô, Đào Đức, Phúc Kiến, Lê Quảng Ba, Quý Quân, đồng chí Hoàng Tô làm Bí thư. Đây là sự kiện đánh dấu bước trưởng thành của tổ chức cơ sở đảng và sự phát triển vững chắc của phong trào cách mạng địa phương nhằm đánh bại âm mưu tiêu diệt Đảng ta và sự khủng bố của địch giai đoạn 1930 - 1945.
Những năm 1937 - 1938, Châu ủy Hà Quảng mở rộng cơ sở cách mạng, xây dựng chỗ đứng cho phong trào cách mạng từ Sóc Hà, Nà Sác đến vùng Lục Khu. Đến tháng 2/1940, tại xóm Cốc Sâu, Châu ủy Hà Quảng tổ chức họp Châu ủy mở rộng để bàn về phương hướng, nhiệm vụ và hoạt động trong giai đoạn mới…
Ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (Chủ tịch Hồ Chí Minh) sau 30 năm tìm đường cứu nước, từ nước ngoài trở về Tổ quốc, đến Pác Bó, xã Trường Hà để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Người hướng dẫn, chỉ đạo trực tiếp phong trào cách mạng Hà Quảng, chú trọng tổ chức xây dựng Mặt trận Việt Minh ở Cao Bằng. Xã Sóc Hà là một trong những xã của Hà Quảng làm nơi thí điểm Mặt trận Việt Minh. Nhân dân xã Sóc Hà tích cực tham gia ủng hộ Việt Minh mặc dù nằm trong vùng kiểm soát trực tiếp của đồn Pháp ở Sóc Giang, chỉ trong 3 tháng đã trở thành xã “Việt Minh hoàn toàn”...
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Mặt trận Việt Minh, xã Sóc Hà đã xuất hiện nhiều người đầu tiên được trưởng thành trong Đảng và trong phong trào Việt Minh, trở thành cán bộ cốt cán lãnh đạo của huyện và của tỉnh. Đó là các đồng chí trong Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện, cũng là Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ đầu tiên của Hà Quảng, như: Hoàng Tô, Đào Đức, Phúc Kiến, Lê Quảng Ba, Quý Quân. Đến tháng 6/1941, tại Đại hội Đảng bộ Hà Quảng lần thứ nhất, Ban Chấp hành Đảng bộ Châu Hà Quảng có đồng chí Đàm Minh Viễn (tức Đức Thanh). Xã Sóc Hà có các đồng chí: Đàm Quang Trung, Xuân Trường, Thế An được cử ra nước ngoài học tập quân sự. Ngay từ năm 1940, có các đồng chí Đào Mạnh Vi (tức Thế An), Lê Quảng Ba sang Trung Quốc hoạt động và được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, sau đó cùng Người về nước hoạt động (ngày 28/1/1941). Với sự phát triển mạnh mẽ của phong trào quần chúng cách mạng dẫn đến Đại hội đại biểu Ban Việt Minh châu Hà Quảng (ngày20/8/1942). Xã Sóc Hà còn có đồng chí Đức Thanh là Ủy viên Ban Việt Minh châu, được phân công phụ trách Hội Thanh niên cứu quốc và Hội Nhi đồng cứu quốc cấp huyện và cấp tỉnh. Sau đó, đồng chí Đức Thanh được giao nhiệm vụ chỉ huy “Đông tiến” để mở rộng phát triển phong trào cách mạng từ Cao Bằng xuống Lạng Sơn… Trong phong trào “Nam tiến” có đồng chí Thế An tham gia Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tháng 9/1945 cùng đồng chí Đức Thanh tham gia đoàn quân “Nam tiến” do đồng chí Hoàng Đình Giong chỉ huy. Trước đó từ giữa năm 1944, thực hiện chủ trương của Đảng ủy và Đảng bộ Hà Quảng về việc khẩn trương xúc tiến luyện tập quân sự và mở các kho lương thực bí mật, sắm sửa vũ khí diệt địch. Đồng chí Bảo An, quê xã Sóc Hà đã được phân công phụ trách xưởng sửa chữa vũ khí đầu tiên Hà Quảng, gồm 6 người được thành lập tại Lũng Bó, xã Nà Sác.
Trong cuộc đấu tranh cách mạng giai đoạn 1930 - 1945, xã Sóc Hà đã hình thành những xóm, những gia đình và cá nhân có công với cách mạng, điển hình là làng Cốc Sâu, Nà Nghiềng tiếp giáp với đồn Pháp ở Sóc Giang. Nhiều đồng chí tích cực tham gia hoạt động cách mạng, bị địch bắt tù đày và hy sinh, như: Quý Quân hy sinh ở nhà tù Sơn La (1940), Xuân Trường tham gia Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân hy sinh trong trận đánh Đồng Mu (Bảo Lạc) ngày 5/2/1945, là liệt sỹ đầu tiên của quân đội ta.
Nhân dân xã Sóc Hà cùng với nhân dân Hà Quảng dưới sự lãnh đạo của Đảng đã vùng lên giải phóng quê hương sau khi Nhật đảo chính Pháp (ngày 9/3/1945). Trước sự hoảng loạn của thực dân Pháp, đội vũ trang châu Hà Quảng được lệnh tiến đánh châu lỵ, địch rút từ đồn Sóc Giang lên đồn Nặm Nhũng, chỉ còn tổng đoàn Viêng và lính dõng nên buộc chúng phải mở cửa Nha cho lực lượng vũ trang vào giải phóng (ngày 11/3/1945). Ngày13/2/1945, đoàn quân cách mạng với trên 100 người có các loại vũ khí, tiến đánh Sóc Giang, giành chính quyền về tay nhân dân.
Ngày 13/3/1945, theo chủ trương của Đảng bộ và Ban Việt Minh châu, cuộc mít tinh lớn được tổ chức tại một địa điểm thuộc Lũng Vài, hơn 2.000 người là đồng bào các dân tộc Hà Quảng tham gia. Tại đây đã lập ra UBND lâm thời do đồng chí Hoàng Tô làm Chủ tịch. Trong những năm 1945 - 1954, nhân dân xã Sóc Hà phát huy tinh thần đấu tranh cách mạng, tiếp tục củng cố chính quyền cách mạng, giữ vững an ninh trật tự vùng biên giới, đóng góp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta đến thắng lợi hoàn toàn.
Xã Sóc Hà được Đảng, Nhà nước phong tặng xã Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp; Thủ tướng Chính phủ công nhận là xã An toàn khu theo Quyết định số 988/QĐ-TTg ngày 18/6/2014.
Lăng Thanh Đức (baocaobang.vn)
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Từ khóa: xã sóc, hà quảng

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
DDHCM
Xây dựng nông thôn mới
Báo Cao Bằng Online
Cao Bằng Portal

Thống kê truy cập

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 37


Hôm nayHôm nay : 958

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 63296

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2599211