“Hang lạnh nhớ tay Người đốt củi”

Thứ sáu - 24/08/2018 14:01
Những ngày tháng Tám lịch sử này, hòa trong dòng người khắp nơi hành trình về nguồn tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà (Hà Quảng) - nơi mỗi tấc đất đều mang trong mình dấu tích gắn với Bác Hồ, trong đó, điểm di tích hang Cốc Bó luôn khiến mọi người xúc động.
Du khách tham quan hang Cốc Bó, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó.   Ảnh: Thế Vĩnh

Du khách tham quan hang Cốc Bó, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó. Ảnh: Thế Vĩnh

Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó nằm giữa núi rừng trùng điệp. Ở nơi đây, cheo leo giữa các vách đá có hang Cốc Bó - nơi Bác Hồ đã ở từ ngày 8/2/1941. Từ đây, ngọn lửa cách mạng được Người nhen nhóm đã nhanh chóng lan tỏa khắp mọi miền Tổ quốc, đập tan chế độ thực dân, phong kiến, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập tự do cho nước nhà. Hang Cốc Bó (tiếng địa phương có nghĩa là “đầu nguồn”) rộng khoảng 80 m2. 
Bác chọn hang Cốc Bó trong thời kỳ đầu mới về nước hoạt động cách mạng bởi hang kín đáo, nằm sâu trong lòng núi đá vôi chập trùng, xung quanh cây cối um tùm, người ngoài khó đoán biết được. Bác làm việc tại hang Cốc Bó nếu như có động thì rút sang bên kia biên giới rất thuận lợi. Sau khi xem xét hang Cốc Bó cũng như địa hình xung quanh hang, Bác đã quyết định chuyển đến ở và làm việc tại hang Cốc Bó từ ngày 8/2/1941. Nền hang Cốc Bó có nhiều đá mấp mô, trong hang có nhiều nhũ đá hình thù đẹp. Do nền hang mấp mô và ẩm thấp, các đồng chí đi cùng Bác đã mượn mấy tấm ván của gia đình ông Lý Quốc Súng để ghép thành tấm phản cho Bác nằm nghỉ và làm việc. Sau đó, lấy những lá cây mạy téc rải làm đệm để Bác nằm đỡ đau lưng và rải cả lên nền hang đá. Ngoài ra lá cây mạy téc còn có đặc tính đắng nên có tác dụng xua muỗi.

Du khách tham quan Nhà trưng bày Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó.

Dòng bút tích được Bác viết bằng chữ Hán với nội dung “Nhất cửu tứ nhất niên nhị nguyệt bát nhật” (tức là “Ngày mùng tám tháng Hai năm một nghìn chín trăm bốn mươi mốt”). Dòng bút tích này đánh dấu ngày Bác chuyển đến ở và làm việc tại hang Cốc Bó. Khi Bác chuyển về đây, mặc dù thời tiết đã sang xuân nhưng cái rét vùng biên cương vẫn như cắt da cắt thịt. Những đêm nằm ngủ không có chăn, không có chiếu, Bác cùng các đồng chí của mình thức dậy đốt lửa sưởi suốt đêm, vừa để đọc tài liệu, vừa để xua đi cái lạnh của mùa đông nơi địa đầu Tổ quốc. Thời gian Bác ở tại hang Cốc Bó, không khí rất ẩm thấp, nhất là ngày mưa nước thường nhỏ giọt theo nhũ đá xuống nền hang. Có khi mưa lớn, nước rỏ lênh láng vào cả chỗ nằm nhưng Người vẫn không cho làm mái che mà chỉ lấy một cây que dài nghếch lên làm máng lựa đón giọt nước chảy ra chỗ khác. Ở trong hang có một khối nhũ đá cao. Vào những giờ phút rảnh rỗi, Bác đã tạc khối nhũ đá này nên tượng Các Mác, để tưởng nhớ đến vị tiền bối của cách mạng vô sản thế giới. 
Trong cuốn kỷ yếu Hội thảo khoa học - Thực tiễn Bác Hồ với Cao Bằng năm 1995 có lược ghi bài phát biểu của cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi về thăm Cao Bằng và Pác Bó nhân dịp này đã xúc động nhắc đến hang Cốc Bó: Tôi có đi lên thăm hang Cốc Bó và cố vào trong hang để nhìn lại khối đá mà Bác tạo nên bức tượng Các Mác. Trong những giờ phút đó, ngồi lại trên cái giường bây giờ nghĩ lại tôi vẫn còn nhớ nhiều đêm đông lạnh lẽo trên cái giường này tôi đã cùng nằm nói chuyện với Bác. Còn trong tập thơ “Theo chân Bác”, nhà thơ Tố Hữu đã cảm nhận một cách sâu sắc cuộc sống gian khổ, thiếu thốn của Bác trong những ngày đầu cách mạng tại đây: “Hang lạnh nhớ tay Người đốt củi/Bập bùng lửa cháy suốt đêm thâu/Ai hay ngọn lửa trong hang núi/Mà sáng muôn lòng vạn kiếp sau”.
Năm 1997, con trai cố Tổng thống Mỹ John Kennedy đã đến thăm Khu di tích lịch sử Pác Bó. Vị khách đặc biệt này cũng là người có những yêu cầu đặc biệt. Sau khi tham quan Khu di tích, ông quan sát rất kỹ trong hang và xung quanh. Sau khi về Mỹ, ông đã nhận xét trên tờ Washington Post: “... Tôi nghĩ mãi mà vẫn không hiểu tại sao trong một cái hang nhỏ hẹp, tối tăm và ẩm thấp như vậy mà ông Hồ Chí Minh lại có thể nghĩ ra cả một kế hoạch lâu dài để giành lại đất nước”. 
Đã có rất nhiều du khách quốc tế và nhân dân trong nước ngạc nhiên và thán phục khi nhìn tận mắt nơi ở và làm việc của Bác trong hang; đã có rất nhiều giọt nước mắt rơi vì quá xúc động và cảm nhận rõ hơn nhân cách, sự vĩ đại của Người.

Ông Nguyễn Văn Toàn, 67 tuổi, thành viên đoàn cựu chiến binh quận Thanh Xuân (Hà Nội) không khỏi bồi hồi cho biết: Hang lạnh, ẩm thấp, thiếu thốn những vật dụng thông thường đáp ứng cuộc sống hằng ngày nhưng cũng từ nơi hang lạnh giữa rừng sâu, thiếu ánh sáng ấy Bác Hồ đã khởi nguồn thắp lên ánh sáng cách mạng. Bàn bạc với các đồng chí những sách lược để từng bước đi đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, để từ đó, đất nước ta nhờ có Đảng, có Bác Hồ đã nở hoa độc lập, kết trái tự do, giờ đây đang tiến nhanh trên con đường đổi mới, hội nhập và phát triển.

 
Phúc Khang (Báo Cao Bằng)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
DDHCM
Xây dựng nông thôn mới
Báo Cao Bằng Online
Cao Bằng Portal

Thống kê truy cập

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 12


Hôm nayHôm nay : 59

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 50163

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2305594