Cần gìn giữ và phát huy nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở Hà Quảng

Thứ năm - 16/05/2019 18:58
Xóm Luống Nọi, xã Phù Ngọc, huyện Hà Quảng là địa phương duy nhất còn lưu giữ nghề dệt thổ cẩm thủ công truyền thống. Ở đó có gia đình bà Nông Thị Thược với 4 đời theo nghề dệt thổ cẩm. Gia đình được công nhận là thành viên đối tác của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng và được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phong tặng “Bảng vàng gia tộc nghề truyền thống Việt Nam ” năm 2016.
Nghệ nhân Nông Thị Thược dệt thổ cẩm.

Nghệ nhân Nông Thị Thược dệt thổ cẩm.

Theo sự chỉ dẫn của Bí thư chi bộ xóm Hoàng Văn Manh, chúng tôi đến nhà nghệ nhân làng nghề truyền thống - bà Nông Thị Thược. Rất may là bà vừa ra viện sau thời gian điều trị bệnh tuổi già. Vì thế, 3 khung cửi chỉ còn mỗi mình bà đang dệt.

Gọi là làng nghề truyền thống, nhưng 3 khung cửi đặt ở một gian nhà cũ kỹ, xập xệ, chẳng xứng với các bảng công nhận, bằng khen, giấy khen của các cấp từ Trung ương đến địa phương, chưa kể gia đình bà là đối tác của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. Mà theo gia đình, có rất nhiều khách tham quan, trong đó có nhiều khách nước ngoài, họ luôn trầm trồ với những sản phẩm độc đáo, lạ mắt mà qua tay những nghệ nhân mới có được như vậy.


Một số sản phẩm từ thổ cẩm.

Theo yêu cầu của chúng tôi, gia đình bà mới đem một số sản phẩm để trưng bày. Phải nói, thổ cẩm của người Tày rất nổi tiếng với những hoa văn đẹp mắt, sặc sỡ, mang đậm bản sắc dân tộc đã được lưu truyền từ đời này sang đời khác. Với đôi tay khéo léo, nhanh nhẹn cầm thoi đưa qua lại nhịp nhàng thoăn thoắt, chỉ một lát đã tạo thành những tấm vải hoa văn cầu kỳ và đẹp mắt. Hoa văn trang trí trong nghề dệt sắp xếp thành nhiều loại hình mang sắc thái tự nhiên như: hoa hồng, hoa đào, hoa lê, hoa mận, hình quả trám, hình chữ Phúc - Lộc - Thọ. Bà Thược không nhớ mình là đời thứ bao nhiêu thừa hưởng nghề truyền thống gia đình, chỉ biết, từ lúc 13, 14 tuổi bà đã học nghề, trải qua mấy chục năm, bà đã thuần thục và trở thành nhệ nhân làng nghề truyền thống.


Hoa văn thổ cẩm.

Theo Bà Thược, trước đây xóm Luống Nọi nhà nào cũng có 1 - 2 khung dệt, con gái trong xóm đều phải học và biết dệt, bởi những tấm vải dệt là của hồi môn của các cô gái khi về nhà chồng. Nhưng nay, xóm chỉ còn khoảng 5 - 6 hộ duy trì nghề dệt truyền thống, những người theo nghề là bởi có sự đam mê, hoặc là làm vào những lúc nông nhàn, bởi thu nhập không cao lắm, như nghệ nhân Nông Thị Thược cũng chỉ thu nhập 5 - 6 triệu/tháng nếu sản phẩm tiêu thụ tốt, còn những người khác cũng chỉ 2 - 3 triệu/tháng. Hơn nữa, do sản xuất thủ công, sản phẩm tuy đẹp nhưng không đáp ứng số lượng lớn, chưa có tổ chức nào quan tâm cho đầu ra sản phẩm nên làng nghề vẫn còn lúng túng trong sản xuất, tiêu thụ.

Trải qua nhiều năm gắn với nghề truyền thống, năm 2013, gia đình bà Nông Thị Thược vinh dự được công nhân danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề Việt Nam” và bằng khen “Đoàn nghệ nhân làng nghề dệt thổ cẩm” vì đã có thành tích tham gia Hội thảo Quốc tế nghề dệt truyền thống ASEAN lần thứ 4. Năm 2016, gia đình bà được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phong tặng “Bảng vàng gia tộc nghề truyền thống Việt Nam”. Năm 2018, Ban Chấp hành Trung ương Hiệp hội Làng nghề Việt Nam phong tặng danh hiệu: Sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề tiêu biểu với sản phẩm Khăn trải bàn thổ cẩm hoa văn hoa mặt trời của tác giả Nông Thị Thược và nhiều bằng khen, giấy khen của các cấp.

Một làng nghề đã trải qua hàng trăm năm với nghề dệt thổ cẩm, dù không thể làm giàu bằng nghề dệt, song vẫn còn nhiều nghệ nhân đam mê nghề dệt để có những sản phẩm độc đáo, góp phần lưu giữ giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Vì vậy, cần bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm thủ công truyền thống của quê hương Hà Quảng trên cơ sở phát triển các loại hình du lịch, dịch vụ kết hợp quảng bá du lịch lịch sử, văn hóa và du lịch môi trường sinh thái ở địa phương.

 

Đàm Trung - Vĩnh Thuận - La Tuấn (caobangtv.vn)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 
DDHCM
Xây dựng nông thôn mới
Báo Cao Bằng Online
Cao Bằng Portal

Thống kê truy cập

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 36


Hôm nayHôm nay : 2168

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 53851

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 2388560